کاشت رینگ بافتی قرنیه (CAIRS)؛ انقلابی در درمان قوز قرنیه و مزایای آن نسبت به رینگهای مصنوعی
یکی از نوآورانهترین و پیشرفتهترین روشها برای اصلاح ناهمواریهای قرنیه در بیماران مبتلا به قوز قرنیه (کراتوکونوس)، کاشت رینگ بافتی داخل قرنیه یا CAIRS (Corneal Allogenic Intrastromal Ring Segments) است.
در گذشته برای اصلاح شکل قرنیه و کاهش آستیگماتیسم نامنظم، تنها از رینگهای مصنوعی یا پلاستیکی (از جنس PMMA) استفاده میشد. اما امروزه معرفی رینگهای بافتی حاصل از قرنیه اهداکننده، تحولی عظیم در ارتقای کیفیت بینایی و کاهش عوارض جراحی ایجاد کرده است.
رینگ بافتی قرنیه (CAIRS) چیست؟
در روش CAIRS، به جای استفاده از حلقههای پلاستیکی و مصنوعی، قطعات هلالیشکلی از بافت طبیعی قرنیه انسانی (آلوگرافت) آمادهسازی میشود. این قطعات بافتی با بهرهگیری از تکنولوژی بسیار دقیق لیزر فمتوسکند در لایههای عمقی قرنیه (استروما) بیمار جاگذاری میشوند.
هدف اصلی این جراحی، ایجاد تکیهگاه برای قرنیه، تختتر کردن مرکز مخروطیشکل آن و کاهش آستیگماتیسم ناهموار است تا کیفیت دید بیمار بهطور چشمگیری بهبود یابد.
مزایای رینگ بافتی (CAIRS) نسبت به رینگهای مصنوعی (ICRS)
استفاده از بافت زنده و طبیعی قرنیه باعث شده تا رینگهای بافتی زیستسازگاری بسیار بالاتری نسبت به رینگهای پلاستیکی مانند متالون، اینتاکس یا کرارینگ داشته باشند.
زیستسازگاری کامل و عدم واکنش جسم خارجی: رینگهای مصنوعی ساختار پلاستیکی دارند و ممکن است چشم آنها را به عنوان بافت بیگانه شناسایی کند. در مقابل، رینگ بافتی کاملاً انسانی است و بالاترین میزان سازگاری را با قرنیه میزبان دارد.
کاهش چشمگیر خطر خروج و پسزدگی رینگ (Extrusion): یکی از عوارض نگرانکننده رینگهای مصنوعی، احتمال جابهجایی یا نازک شدن قرنیه روی رینگ و خروج آن از بافت قرنیه به مرور زمان است. رینگ بافتی به دلیل پیوند طبیعی با استرومای قرنیه، فرسایش ایجاد نکرده و خطرات جابهجایی و خروج بافت را به حداقل میرساند.
عدم ایجاد اختلالات نوری و گلر (Glare & Halos): رینگهای پلاستیکی به دلیل انعکاس نور میتوانند باعث ایجاد پدیده گلر (پخش نور) و هاله نور در دید شبانه شوند. رینگهای بافتی کاملاً شفاف بوده و نور را بازتاب نمیدهند؛ در نتیجه کیفیت دید شبانه بسیار طبیعیتر خواهد بود.
قابلیت استفاده در قرنیههای نازکتر: کاشت رینگهای مصنوعی در قرنیههایی با نازکی شدید خطرآفرین است. اما رینگ بافتی به دلیل انعطافپذیری و ماهیت طبیعی، امکان جاگذاری ایمنتر در قرنیههای با ضخامت کمتر را فراهم میکند.
کاهش احتمال التهاب و عفونت مزمن: عروقیشدن قرنیه یا التهابهای مزمن ناشی از حضور جسم خارجی در روش CAIRS مشاهده نمیشود و قرنیه روند بهبودی طبیعیتری را طی میکند.
مراحل انجام جراحی CAIRS
1. آمادهسازی بافت اهداکننده: بافت قرنیه اهداکننده در بانک چشم با دقت و ضخامت میکرونی برش داده شده و شکلدهی میشود.
2. ایجاد تونلهای قرنیهای با لیزر فمتوسکند: با استفاده از لیزر فمتوسکند، تونلهایی بسیار دقیق و برشخورده در عمق مناسب استرومای قرنیه بیمار ایجاد میگردد.
3. جاگذاری رینگ بافتی: قطعات بافتی آمادهشده با ابزار تخصصی داخل تونلها هدایت شده و در موقعیت تعیینشده قرار میگیرند.
نکته درمانی: جراحی CAIRS معمولاً به صورت سرپایی، تحت بیحسی قطرهای و بدون درد انجام میشود. در صورت فعال بودن قوز قرنیه، این جراحی میتواند همزمان یا با فاصله با روش کراسلینکینگ (CXL) ترکیب شود تا علاوه بر اصلاح شکل، پیشرفت بیماری نیز متوقف گردد.
کاندیداهای مناسب برای کاشت رینگ بافتی
بیماران مبتلا به قوز قرنیه خفیف تا متوسط که عدم تحمل لنزهای تماسی دارند.
افرادی که دچار آستیگماتیسم نامنظم شدید ناشی از کراتوکونوس هستند.
بیمارانی که به دلیل ضخامت کم قرنیه، کاندید مناسبی برای کاشت رینگهای مصنوعی نیستند.
افرادی که به دنبال بهبود کیفیت بینایی بدون نیاز به پیوند کامل قرنیه میباشند.
سوالات متداول در مورد CAIRS
آیا احتمال رد پیوند در رینگ بافتی وجود دارد؟
به دلیل اینکه استرومای قرنیه فاقد رگهای خونی است، خطر رد پیوند در CAIRS بسیار نادر بوده و بسیار کمتر از پیوند تمامضخامت قرنیه است.
آیا دید بیمار بلافاصله پس از جراحی کامل میشود؟
بهبود دید فرآیندی تدریجی است. شکل قرنیه در هفتهها و شهور اولیه تغییر کرده و تثبیت بینایی معمولاً طی ۱ تا ۳ ماه پس از جراحی رخ میدهد.
