کتاب «قوزقرنیه: مدیریت اپتیکی و جراحی»
Keratoconus: Optical and Surgical Management) به ویرایش پروفسور مهرداد محمدپور و دکتر مسعود خرمینژاد، یک راهنمای جامع و بهروز برای تشخیص و درمان بیماری قوزقرنیه (کراتوکونوس) است.
در ادامه خلاصه قابل فهم این کتاب به بخشهای اصلی تقسیم شده است:
۱. آشنایی و تشخیص اولیه
کتاب با تعریف قوزقرنیه به عنوان یک بیماری پیشرونده، دوطرفه و نامتقارن آغاز میشود که باعث نازک شدن و تغییر شکل قرنیه به حالت مخروطی میگردد.
• تشخیص دقیق: بر استفاده از ابزارهای تصویربرداری پیشرفته مانند پنتاکم (Pentacam) و نقشهبرداری ضخامت اپیتلیوم برای تشخیص زودهنگام تأکید شده است.
• هوش مصنوعی: فصلهای ابتدایی به نقش هوش مصنوعی در شناسایی خطر پیشرفت بیماری، بهویژه پیش از جراحیهای لیزری، میپردازند.
۲. مدیریت اپتیکی (بهبود بینایی بدون جراحی تهاجمی)
این بخش برای بیمارانی است که در مراحل اولیه هستند یا تمایلی به جراحی ندارند:
• عینک: تجویز عینک در مراحل اولیه میتواند بینایی را بهبود بخشد، هرچند در موارد شدیدتر کارایی کمتری دارد.
• لنزهای تماسی: انواع لنزهای سخت (RGP)، لنزهای اسکلرال و لنزهای نرم مخصوص برای اصلاح آستیگماتیسم نامنظم بررسی شدهاند.
۳. درمانهای جراحی و تثبیتکننده
کتاب طیف وسیعی از جراحیها را از روشهای کمتر تهاجمی تا پیوند کامل پوشش میدهد:
• تثبیت قرنیه (CXL): روش «کروسلینکینگ» به عنوان درمان اصلی برای متوقف کردن پیشرفت بیماری معرفی شده است. کتاب روشهای مختلف آن (با برداشتن یا بدون برداشتن لایه سطحی قرنیه) را مقایسه میکند.
• رینگهای داخل قرنیه (ICRS): استفاده از حلقههای ۳۶۰ درجه یا قطاعی برای بهبود شکل قرنیه و کاهش آستیگماتیسم توضیح داده شده است.
• لنزهای داخل چشمی (Phakic IOLs): برای اصلاح نزدیکبینی شدید در بیماران مبتلا به قوزقرنیه.
۴. پیوند قرنیه و مراقبتهای پس از آن
در موارد پیشرفته که سایر درمانها پاسخگو نیستند، روشهای مختلف پیوند بررسی میشوند:
• روشهای نوین پیوند: از جمله پیوند لایهای (DALK) و پیوند تمامضخامت (PKP) با کمک لیزر فمتوسکند.
• مدیریت عوارض: فصلهای انتهایی به مدیریت آستیگماتیسمِ بعد از پیوند، مراقبت از بخیهها و پیشگیری از دفع پیوند اختصاص دارد.
۵. افقهای روشن و درمانهای آینده
کتاب در پایان به مباحث نوین میپردازد:
• پزشکی بازساختی: استفاده از سلولهای بنیادی و ژندرمانی برای ترمیم بافت قرنیه.
• بافتهای مهندسیشده: استفاده از مواد زیستی به عنوان جایگزین پیوند انسانی.
نتیجهگیری: این کتاب یک مرجع کامل است که از سادهترین روشهای اصلاح دید تا پیچیدهترین جراحیها و تکنولوژیهای آینده را برای کمک به بیماران جوان مبتلا به قوزقرنیه ارائه میدهد.