تکنولوژی READ جدیدترین روش برای اصلاح پیرچشمی :
تکنولوژی READ که مخفف Refractive Enhanced Ablation for Presbyopia است، یکی از جدیدترین متدهای لیزری برای درمان پیرچشمی است که به عنوان رقیب اصلی روش Presbyond شناخته میشود.
این روش در واقع یک پروتکل جراحی لیزری (معمولاً بر پایه لیزیک یا PRK) است که با استفاده از دستگاههای پیشرفته (مانند دستگاههای کمپانی Alcon) انجام میشود.
تفاوت اصلی READ با روشهای دیگر چیست؟
در روشهای قدیمی مثل “مونوویژن” (Monovision)، یک چشم کاملاً برای دور و چشم دیگر کاملاً برای نزدیک تنظیم میشد که باعث میشد فرد در فواصل میانی (مثل کار با مانیتور) دچار تاری دید شود. اما READ به شکل زیر عمل میکند:
1. ایجاد دید چندکانونه در قرنیه: برخلاف روشهای سنتی، در READ سطح قرنیه به گونهای تراش داده میشود که انحنای آن “چندکانونه” (Multifocal) شود. این یعنی هر چشم به تنهایی میتواند طیفی از فواصل را پوشش دهد.
2. بهبود عمق تمرکز (Depth of Focus): این تکنولوژی با تغییرات بسیار دقیق و ظریف در انحنای قرنیه، عمق تمرکز را افزایش میدهد تا انتقال بین دید دور به نزدیک بسیار نرم و بدون “نقطه کور” یا تاری میانی باشد.
3. شخصیسازی دقیق: این روش در موسسه “روچیلد” پاریس توسعه یافته و بر اساس الگوریتمهای پیچیده ریاضی، دقیقاً مطابق با آناتومی چشم هر بیمار طراحی میشود.
آیا READ برای شما مناسب است؟
این تکنولوژی معمولاً برای افراد بالای ۴۵ سال که از عینک مطالعه خسته شدهاند و همچنین دارای درجاتی از نزدیکبینی یا دوربینی هستند، عالی عمل میکند. با این حال، چون این عمل روی “قرنیه” انجام میشود، اگر فرد دچار آبمروارید باشد، معمولاً پزشکان روشهای دیگر مثل تعویض لنز (RLE) را پیشنهاد میدهند.
برای انجام جراحی با متد READ (مخفف Refractive Enhanced Ablation for Presbyopia) با استفاده از دستگاههای شرکت Alcon (مانند WaveLight EX500)، باید مراحل فنی و نرمافزاری دقیقی طی شود. این کار یک پروتکل تخصصی است که مستلزم همکاری نزدیک جراح و کارشناس اپتومتری با نرمافزار دستگاه است.
در ادامه، مراحل گامبهگام نحوه اجرای این جراحی شرح داده شده است:
۱. مرحله ارزیابی و محاسبات (Pre-op)
قبل از لمس دستگاه لیزر، دادههای بیمار باید در نرمافزار برنامهریزی (مانند WaveNet یا تپوگرافی Contoura) وارد شود.
• تعیین انحرافات کروی (Spherical Aberration): در روش READ، جراح باید میزان انحرافات کروی قرنیه بیمار را اندازهگیری کند. هدف این است که با دستکاریِ کنترلشدهی این انحرافات، “عمق تمرکز” (Depth of Focus) افزایش یابد.
• محاسبه Q-Value: جراح مقدار \bm{Q} (ضریب انحنای قرنیه) را به گونهای تغییر میدهد که قرنیه از حالت کروی به حالت Hyper-Aspheric تغییر شکل دهد. این کار باعث میشود نور در نقاط مختلف (دور و نزدیک) روی شبکیه متمرکز شود.
۲. تنظیمات دستگاه Alcon EX500
در پنل کنترل دستگاه، جراح مراحل زیر را طی میکند:
• انتخاب پروفایل تراش (Ablation Profile): برخلاف لیزیک معمولی که پروفایل Wavefront Optimized استفاده میشود، در READ از یک پروفایل Customized Aspheric استفاده میشود.
• وارد کردن متغیرهای READ: جراح به صورت دستی مقادیر اضافه (Add) مورد نیاز برای نزدیکبینی را در چشم غیرغالب (یا هر دو چشم بسته به پروتکل) لحاظ میکند.
• Centration (مرکزگذاری): دستگاه باید دقیقاً روی مرکز نوری (Visual Axis) قفل شود. کوچکترین خطا در مرکزگذاری در روشهای چندکانونه مثل READ، میتواند باعث ایجاد هاله (Glare) شود.
۳. فرآیند جراحی (The Procedure)
جراحی معمولاً به روش Femto-LASIK انجام میشود:
1. ایجاد فلپ: با استفاده از لیزر فمتوسکند (مثل Alcon FS200)، یک لایه بسیار نازک از قرنیه بلند میشود.
2. تابش لیزر EX500: لیزر اکسایمر طبق محاسبات READ، قرنیه را تراش میدهد. این تراش به گونهای است که مرکز قرنیه برای دید نزدیک و نواحی اطراف برای دید دور (یا بالعکس، بسته به طراحی جراح) بهینهسازی میشود.
3. تکنولوژی Eye-Tracking: سیستم ردیاب ۱۰۵۰ هرتزی دستگاه الکان، حرکت چشم را در هر میلیثانیه زیر نظر میگیرد تا تراش دقیقاً در جای خود اعمال شود.
۴. استراتژی بینایی (Blended Vision)
در متد READ، دستگاه به گونهای تنظیم میشود که:
• چشم غالب: برای دید دور کامل (Planus) تنظیم میشود.
• چشم غیرغالب: مقدار کمی نزدیکبینی (معمولاً بین \bm{-1.00} تا \bm{-1.50} دیوپتر) در آن باقی میماند، اما با این تفاوت که به دلیل تراش خاص، کیفیت دید دور این چشم نیز تا حد زیادی حفظ میشود.
چرا این روش با دستگاه الکان محبوب است؟
دستگاههای الکان به دلیل سرعت بسیار بالا (۵۰۰ پالس در ثانیه) از خشک شدن قرنیه حین عمل جلوگیری میکنند که این موضوع در دقتِ جراحیهای ظریفی مثل READ حیاتی است. همچنین سیستم PerfectPulse باعث میشود انرژی هر پالس لیزر کنترل شود تا سطح قرنیه کاملاً صاف باقی بماند.
هشدار مهم فنی
اجرای جراحی READ فقط فشردن یک دکمه روی دستگاه نیست. این کار نیاز به لایسنس نرمافزاری و گذراندن دورههای آموزشی مخصوص توسط جراح دارد تا بداند برای هر بیمار، چه مقداری از “انحراف کروی” را القا کند که فرد دچار افت کیفیت دید در شب نشود.