جراحی همزمان دوچشمی کاتاراکت (Immediate Sequential Bilateral Cataract Surgery یا ISBCS) یک موضوع بحثبرانگیز در چشمپزشکی است که موافقان و مخالفانی دارد. در زیر نظرات و دیدگاههای رایج را خلاصه میکنم:
موافقان (نقاط قوت):
1. کاهش تعداد مراجعات و راحتی بیمار:
· بیمار فقط یک بار بیهوشی یا آرامبخشی دریافت میکند.
· بهبود بینایی در هر دو چشم بهطور همزمان، نیاز به عینک موقت بین دو جراحی را حذف میکند.
· برای بیماران مسن یا افرادی که دسترسی محدود به مراکز درمانی دارند، سفر و زمان کمتری نیاز است.
2. بازگشت سریعتر به زندگی عادی:
· دوره ریکاوری متمرکز است و بیمار زودتر به فعالیتهای روزمره برمیگردد.
3. کاهش هزینههای کلی:
· کاهش هزینههای بیمارستانی، حملونقل و مراقبتهای پس از عمل.
4. پیشرفتهای تکنولوژی و ایمنی:
· با تکنیکهای مدرن (میکرواینسیژن، فاکوامولسیفیکیشن پیشرفته) و پروتکلهای ضدعفونی دقیق، خطر اندوفتالمیت (عفونت داخل چشمی) بسیار کاهش یافته است.
· استفاده از ابزارهای استریل جداگانه برای هر چشم یا استریلیزاسیون کامل بین دو عمل.
مخالفان (نقاط ضعف و نگرانیها):
1. ریسک اندوفتالمیت دوطرفه:
· هرچند بسیار نادر است، اما در صورت بروز عفونت در هر دو چشم، عواقب بینایی شدیدی خواهد داشت. این بزرگترین نگرانی مخالفان است.
2. خطاهای انکساری غیرمنتظره:
· اگر در یک چشم خطای محاسبه در قدرت لنز داخل چشمی (IOL) رخ دهد، هر دو چشم تحت تأثیر قرار میگیرند.
3. مشکلات احتمالی در جراحی اول:
· اگر عارضهای در چشم اول رخ دهد (مثماً پارش کپسول خلفی)، جراح میتواند برنامه جراحی چشم دوم را به تعویق بیندازد یا تکنیک را تغییر دهد. در جراحی همزمان این امکان وجود ندارد.
4. عدم تطابق بینایی (Aniseikonia):
· در موارد نادر، ممکن است پس از عمل تفاوت قابل توجهی در کیفیت تصویر دو چشم ایجاد شود که نیاز به تنظیم دارد.
نظرات سازمانهای معتبر و شرایط انجام:
· انجمن بینالمللی جراحی کاتاراکت (ISRS) و انجمن اروپایی جراحان کاتاراکت و عیوب انکساری (ESCRS) پروتکلهای سختگیرانهای برای ISBCS تعیین کردهاند، از جمله:
· انجام جراحی توسط یک جراح بسیار باتجربه.
· استفاده از دو ست کاملاً جداگانه از ابزارها و محلولها برای هر چشم.
· اتاق عمل مجزا یا استریلیزاسیون کامل بین دو عمل.
· غربالگری دقیق بیماران (مثلاً عدم وجود عوامل خطر عفونت).
· رضایت آگاهانه کامل بیمار.
جمعبندی و نظر فعلی جامعه چشمپزشکی:
· ISBCS به عنوان یک گزینه ایمن و منطقی برای بیماران منتخب پذیرفته شده است، اما جراحی با فاصله (معمولاً چند هفته بین دو عمل) هنوز استاندارد طلایی باقی مانده است.
· معمولاً برای بیماران سالم با کاتاراکت نسبتاً متقارن و بدون بیماری چشمی پیچیده دیگر در نظر گرفته میشود.
· برای بیماران با ریسک بیهوشی بالا، کودکان با کاتاراکت مادرزادی، یا افرادی که سفر برایشان دشوار است، میتواند گزینه بهتری باشد.
نتیجهگیری: تصمیم برای انجام جراحی همزمان باید پس از ارزیابی کامل ریسک/مزیت، انتخاب دقیق بیمار، رعایت پروتکلهای سختگیرانه ایمنی و گفتگوی شفاف با بیمار گرفته شود. در نهایت، ترجیح جراح و شرایط بیمار تعیینکننده است.
اگر شما یا یکی از نزدیکانتان این گزینه را بررسی میکنید، مشاوره دقیق با یک جراح کاتاراکت باتجربه که هر دو روش را به شما توضیح دهد، ضروری است.