روش نوآورانه FLACIK در درمان قوز قرنیه پیشرفته: جراحی ابداعی پروفسور مهرداد محمدپور
قوز قرنیه (Keratoconus) یکی از بیماری‌های پیشرونده و اختلالات اکتاتیک قرنیه است که با نازک شدن استروما و ایجاد آستیگماتیسم نامنظم شدید همراه است. در مراحل ابتدایی، بیماری با عینک یا لنزهای سخت قابل مدیریت است؛ اما در مراحل پیشرفته، نیاز به مداخلات جراحی مانند کراس لینکینگ (CXL)، حلقه‌های داخل قرنیه یا پیوند قرنیه خواهد بود.
امروزه با پیشرفت علم پزشکی، روش‌های افزودن بافت بیولوژیک (Biologic Stromal Augmentation) جایگزین پیوندهای ضخامت کامل شده‌اند. در همین راستا، تکنیک جدید FLACIK که توسط پروفسور مهرداد محمدپور ابداع و گزارش شده است، امیدی تازه برای بیماران مبتلا به قوز قرنیه پیشرفته به شمار می‌رود.
تکنیک FLACIK چیست؟
واژه FLACIK مخفف عبارت Femtosecond Laser-Assisted Customized Intrastromal Keratoplasty است. در این روش، یک حلقه پیوندی کامل ۳۶۰ درجه از جنس بافت استرومای قرنیه اهداکننده (Allogeneic Stromal Ring) آماده شده و پس از تقویت با روش کراس لینکینگ شتاب‌یافته (Accelerated CXL)، با دقت بالای لیزر فمتوسکند در داخل پاکت استرومایی قرنیه بیمار (بدون نیاز به بخیه) قرار می‌گیرد.
ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد روش FLACIK:
1. استفاده از بافت بیولوژیک ۳۶۰ درجه پیوسته: برخلاف حلقه‌های قطعه‌ای (Segmental) یا حلقه‌های مصنوعی (PMMA)، در این روش یک حلقه کامل بیولوژیک ۳۶۰ درجه حاوی لایه بومن (Bowman’s layer) استفاده می‌شود.
2. بدون نیاز به بخیه (Sutureless): ایمپلنت در یک پاکت عمیق استرومایی که با لیزر فمتوسکند برش خورده قرار می‌گیرد.
3. تقویت بیومکانیکی دوگانه: بافت اهدایی پیش از ایمپلنت، تحت تثبیت و استحکام‌بخشی با کراس‌لینکینگ (CXL) دوطرفه قرار می‌گیرد.
مشخصات فنی و ساختار ایمپلنت بافتی FLACIK
نتایج بالینی و اثربخشی روش FLACIK (پیگیری ۱۳ ماهه)
بر اساس گزارش علمی و نتایج بالینی بیمار مبتلا به قوز قرنیه پیشرفته، نتایج زیر پس از انجام عمل FLACIK ثبت شده است:
بهبود حدت بینایی (CDVA): دید تصحیح‌شده بیمار از 20/200 قبل از عمل، به 20/40 تنها ۴ هفته پس از جراحی رسید و این حدت بینایی تا ۱۳ ماه بدون تغییر و مستمر باقی ماند.
کاهش نمره چشم و آستیگماتیسم: انحرافات اپتیکی و آستیگماتیسم شدید چشم بیمار به طرز چشمگیری کاهش یافت.
صاف شدن انحنای قرنیه (Flattening): انحنای قرنیه (K mean) از 48.6 دیوپتر قبل از عمل، به 40.7 دیوپتر در ماه ۱۳ رسید.
عدم بروز پس‌زدگی یا عوارض: در طول ۱۳ ماه پیگیری، هیچ‌گونه عارضه‌ای اعم از جابه‌جایی پیوند، عفونت، کدورت (Haze)، فرسایش بافتی یا واکنش پس‌زدگی مشاهده نشد.
جدول مقایسه پارامترهای چشم قبل و بعد از عمل FLACIK:
چرا روش FLACIK جایگزینی عالی برای پیوند قرنیه لایه‌ای (DALK) است؟
1. کاهش خطرات جراحی تهاجمی: عدم نیاز به باز کردن کامل قرنیه و حذف خطر عوارض چشمی شدید.
2. عدم نیاز به بخیه: بخیه‌های قرنیه معمولاً موجب آستیگماتیسم‌های شدید می‌شوند؛ در FLACIK نیازی به بخیه نیست.
3. بهبود سریع بینایی: بیمار در هفته‌های اول پس از عمل به بینایی کاربردی و پایدار دست می‌یابد.
4. حفاظت از معماری طبیعی قرنیه: ساختار اصلی قرنیه بیمار حفظ شده و فقط بافت بیولوژیک به آن اضافه می‌شود.
جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
تکنیک FLACIK که توسط پروفسور مهرداد محمدپور معرفی شده است، گامی قدرتمند و نوآورانه در جراحی‌های نوین قرنیه است. این روش با تلفیق دقت فوق‌العاده لیزر فمتوسکند، استحکام بیومکانیکی کراس لینکینگ و زیست‌سازگاری بافت طبیعی قرنیه، توانسته است بدون عوارض حلقه‌های مصنوعی، بینایی بیماران مبتلا به قوز قرنیه پیشرفته را اصلاح کند.
پروفسور دکتر مهرداد محمدپور
استاد دانشگاه تهران
فوق تخصص لیزیک و قوزقرنیه
تهران ولیعصر بالاتر از شهید بهشتی. روبروی هتل سیمرغ واحد ۱۱ طبقه ۶
پذیرش
۰۲۱۸۸۷۲۷۴۶۹
۰۲۱۸۸۷۰۳۹۵۶
۰۹۳۹۲۰۰۲۴۵۲
